در اينجا رويهء قضايى منبع قانونى قاعدهء فوق است و سوابق آن رويهء قضايى جزء منابع تاريخى و غير مستقيم محسوب مىشوند . « 1 » در شريعت يهودى شش منبع را منبع رسمى يا قانونى شمرده‌اند كه به آنها اشاره مىكنيم : الف ) سنّت منظور از سنّت ( قبالا ) « 2 » در اينجا عبارت است از « سنّتى كه از شخص به شخص انتقال يافته است » و سابقهء آن به موسى برمىگردد و وى نيز آن را از خدا دريافت كرده است ( تلمود ، آووت 1 : 1 ) . « 3 » اين منبع ، بر خلاف ديگر منابع قانونى حقوق يهود ، ايستا و ثابت است و دستخوش تغيير و تحوّل نيست ؛ امّا ديگر منابعى كه به آنها اشاره مىشود ، كاركردشان در تحول و گسترش مداوم حقوق يهودى و پاسخگويى به مسائل ناشى از مقتضيات زمان و مكان است . سنّت يهودى ، چنان كه پيش‌تر اشاره شد ، در قالب شريعت مكتوب و سنّت شفاهى است . شريعت مكتوب در قالب تورات نازل شده است و سنّت شفاهى نيز قرنها پس از تورات در شكل ميشنا و تلمود به صورت « مكتوب » در آمد . ب ) ميدراش « 4 » ( تفسير ) در حوزهء هلاخا ، واژهء ميدراش « تفسير » به معنايى شبيه « تفسير » در نظام‌هاى حقوقى جديد به كار مىرود . ميدراش شامل قواعدى است كه از تفسير شريعت مكتوب و هلاخاهاى دوره‌هاى مختلف استنتاج شده است . واژهء ميدراش گاه اشاره است به فرايند ويژهء تفسير يك متن خاص ( هرمنوتيك ) ؛ از اين جهت ، تلمود نيز مشتمل بر ميدراش است . گاه نيز ميدراش به معناى تدوين نتايج فرايند تفسيرى است كه در آن مجموعه‌اى از تفسيرها گرد مىآيند . « 5 » ميدراش در اين معنا به مجموعه‌هاى گستردهء تفسير كتاب مقدّس كه خارج از تلمودند اشاره دارد ؛ اين مجموعه‌ها هم شامل هلاخايند و هم شامل اگادا ، و به صورت مستقل در دسترس‌اند . ميدراش منبع اصلى حقوق يهودى ( پس از سنّت ) است . در روزگاران گوناگون ، محقّقان يهودى در حوزهء هلاخا با دو مشكل روبه‌رو مىشوند : 1 . رفع مشكلات ناشى از مطالعهء عبارات كتاب مقدّس ؛ 2 . حلِ مشكلات جديدى كه در زندگى روزمره پيش مىآيد ، به ويژه مسائل ناشى از تغيير در مناسبات اقتصادى و اجتماعى . عالمان يهودى براى رفع مشكل در اين دو حوزه از ميدراش كمك گرفته‌اند و آن را بر ديگر راه‌هاى حل چنين مشكلاتى - كه در پى خواهد آمد - برترى داده‌اند . ايشان قبل از يافتن

--> ( 1 ) . Salmond , op . cit . , p . 109 - 12 , Cf . M . E . , p . 115 - 16 , " MishpatIvri " , EJ . , v . 12 . ( 2 ) . kabbalah ( 3 ) . Cf . Maim . , Introduction to Comm . Mishnah . ( 4 ) . midrash ( 5 ) . Cf . Jacob Neusner and Tamara Sonn , Comparing Religions Through Law , Judaism and Islam , p . 82 - 3 .